Poza dużymi inwestycjami w infrastrukturę Miasto Gniezno z powodzeniem korzysta także z finansowania działań społecznych ze środków różnych europejskich programów i agencji. Doskonałym tego przykładem są działania podejmowane w zakresie współpracy Miasta Gniezna z miastami partnerskimi. Gniezno od lat jest aktywnym Beneficjentem Programu Komisji Europejskiej „TOWN TWINNING – Europa dla Obywateli” finansującego właśnie działania z zakresu współpracy  międzynarodowej.
    Projekt został zrealizowany w terminie od 27 kwietnia do 1 maja 2006 r. Do Gniezna przyjechały w tym czasie delegacje z miast partnerskich: Speyer, Veendam, Roskilde, Esztergom, Anagni, Falkenberg, Radviliskis i Umania.
    Uczestnicy projektu z miast partnerskich umocnili swoją przyjaźń, promowali wzajemne zrozumienie i tolerancję. Dla mieszkańców Gniezna była to okazja do poznania kultury, kuchni, obyczajów, tradycji, muzyki i języka zagranicznych sąsiadów. Do udziału w projekcie zaproszone zostały lokalne informacje turystyczne, zespoły muzyczne, kucharze, studenci, urzędnicy i biegacze.
    „Europejska Wioska Miast Partnerskich” rozpoczęła się od wczesnych godzin porannych wspólnym uczestnictwem mieszkańców i gości z miast partnerskich w paradzie europejskiej ulicami miasta Gniezna. Po paradzie mieszkańcy Europejskiej Wioski Miast Partnerskich przystąpili do jej budowy i uroczystego otwarcia. Ze względu na niesprzyjające warunki atmosferyczne wioska została przeniesiona z Rynku do Miejskiego Ośrodka Kultury, gdzie trwała do późnych godzin wieczornych. Każde miasto partnerskie przygotowało prezentacje multimedialne o swoim mieście, regionalne potrawy i trunki, którymi częstowali mieszkańców Gniezna, gry i zabawy dla dzieci, a także pokaz narodowych strojów i naukę języka.  Niemieckie miasto Speyer na okoliczność zakończenia roku polsko – niemieckiego serwowało mieszkańcom Gniezna tradycyjny bratwurst. Na zakończenie projektu wszyscy uczestnicy utworzyli Europejski Krąg Przyjaźni, chwytając się za ręce.
    Projekt cieszył się ogromnym zainteresowaniem zarówno ze strony mieszkańców Gniezna, jak i przybyłych gości.
    Projekt został zrealizowany w terminie od 3 do 6 maja 2007 r. Wzięły w nim udział dwa miasta partnerskie Veendam i Speyer. Do uczestnictwa w projekcie „Europejczyk Obywatelem” zaprosiliśmy młodzież i opiekunów z miast partnerskich. Dzięki aktywnemu udziałowi, młodzież nauczyła się aktywnej postawy obywatelskiej, pokazała swoje zainteresowanie i zaangażowanie życiem społecznym swoich miast.
    Podczas trwania projektu odbyły się warsztaty dla młodzieży budzące aktywność europejską, wymianę opinii i refleksji na temat integracji europejskiej: jak ona powinna wyglądać, co cechuje młodzież europejską oraz jak należy rozumieć pojęcie europejskiej tożsamości. Uczestnicy projektu wzięli udział w paradzie europejskiej ulicami Gniezna oraz mini turnieju piłki nożnej opartym na zasadach fair-play.
    Projekt „Europejczyk Obywatelem” był projektem edukacyjnym. Dzięki niemu młodzież  z miast partnerskich lepiej się poznała, nawiązała nowe znajomości, a także miała okazję porozmawiać w innym języku.
     W okresie od 15 do 17 listopada 2007 r. Miasto Gniezno odwiedziły delegacje z miast partnerskich: Veendam, Speyer, Radviliskis, Esztergom, Anagni. Zaprosiliśmy do Pierwszej Stolicy Przedstawiciela Komisji Europejskiej Hugh Bakera, przedstawicieli organizacji pozarządowych, przedstawicieli urzędów z miast partnerskich, studentów oraz mieszkańców Gniezna.
    Uczestnicy konferencji z miast partnerskich podzielili się doświadczeniem w pisaniu i realizacji projektów pochodzących ze środków europejskich, dzięki przygotowanym prezentacjom multimedialnym obrazującymi projekty zrealizowane w swoich miastach. Przedstawiciel Komisji Europejskiej przybliżył rolę, jaką spełnia Komisja Europejska polityce strukturalnej, a Miasto Gniezno pochwaliło się dotychczasowymi przedsięwzięciami zrealizowanymi ze środków unijnych. Drugi dzień konferencji miał charakter zamknięty, uczestnicy projektu z miast partnerskich oraz przedstawiciele Miasta Gniezna uczestniczyli w warsztatach. Miały one na celu dyskusję, wymianę dobrych praktyk podczas pisania projektów oraz wad i zalet poszczególnych programów.
    Projekt Miasta Gniezna pt. „Wykorzystywanie funduszy strukturalnych jako wspólne doświadczenie miast partnerskich” był projektem poświęconym zagadnieniom funduszowym, w którym udział wzięli specjaliści z danej dziedziny.
    Projekt europejski odbywał się w terminie od 22 do 25 maja 2008 r. Wzięły w nim udział delegacje miast partnerskich z Radviliskis, Esztergom, Veendam i Umania. Uczestnikami projektu pt. „Europejski Turniej Piłki Nożnej” była młodzież z miast partnerskich i Gniezna w przedziale wiekowym 14-15 lat.
    Młodzi uczestnicy rozwinęli przyjacielskie kontakty, współpracę, a także pogłębili doświadczenie poprzez udział w międzynarodowych zawodach sportowych. Projekt odbywał się przez kilka dni, podczas których młodzież rywalizowała między sobą na zasadach fair-play w piłkę nożną i piłkarzyki stołowe. Nad sprawnym przebiegiem turnieju czuwali opiekunowie i wychowawcy każdej z drużyn. Turniej zakończył się uroczystą galą, wręczeniem nagród i odznaczeń młodym sportowcom.
    Dzięki projektowi pt. „Europejski Turniej Piłki Nożnej” młodzież oprócz przełamania bariery językowej i kulturowej, nauczyła się współpracy  i rywalizacji zgodnie z zasadami fair - play.


    Ekologia jest jednym z poważniejszych wyzwań, jakie niesie ze sobą nowoczesna cywilizacja. Zanieczyszczenie powietrza, gleby i wód, składowanie odpadów czy wyczerpywanie się konwencjonalnych źródeł energii to nie problemy, z którymi każdy z nas może poradzić sobie samemu. Tylko dzięki wspólnym inicjatywom i sprzężonemu programowi działania możemy z odwagą patrzeć w przyszłość naszej planety. Dlatego też wielką radością napawać mogą takie działania, jak konferencja nazwana symbolicznie „Współpraca dla środowiska”, a sfinansowana z programu „Town Twinning”, która zakończyła się 21 marca 2009 roku w Kolegium Europejskim. Na zaproszenie Prezydenta Miasta Gniezna Jacka Kowalskiego wzięły w niej udział delegacje z sześciu naszych miast partnerskich: szwedzkiego Falkenbergu, włoskiego Anagni, niemieckiego Speyer, litewskiego Radviliskis, ukraińskiego Humania oraz węgierskiego Esztergomu.
    Podczas czterodniowego pobytu w Pierwszej Stolicy Polski nasi przyjaciele z całej Europy mieli okazję poznać uroki Gniezna i jego okolic oraz praktycznie i teoretycznie przyjrzeć się rozwiązaniom stosowanym przez nasz region w celu lepszej ochrony środowiska naturalnego. Odwiedzili więc miedzy innymi zakłady firmy Paroc w Trzemesznie, gdzie produkuje się wełnę mineralną, wykorzystywaną między innymi do izolacji termicznych i akustycznych oraz Składowisko Odpadów Komunalnych w Lulkowie. Obejrzeli oni także gnieźnieńskie jeziora, w tym Winiary i Jelonek, które zostaną objęte programem rewitalizacji poprzez inaktywację fosforu w osadach dennych.
    Najważniejszym jednak punktem całej wizyty naszych zagranicznych przyjaciół była sama konferencja, podczas której wszystkie delegacje zaprezentowały rozwiązania z dziedziny ekologii stosowane w ich miastach. Szwedzi z Falkenbergu pokazali, jak w ich małej ojczyźnie wykorzystuje się energię wiatru do pozyskiwania aż 15 procent energii wykorzystywanej przez mieszkańców. Litwa pochwaliła się działaniami powstałego niedawno Centrum Edukacji Ekologicznej, a Węgrzy badaniami ukazującymi możliwość zamieszczenia kolektorów słonecznych na dachach esztergomskich domów. Niemiecka prezentacja wiele mówiła na temat prób wykorzystania alternatywnych źródeł energii w Speyer oraz inicjatywach społecznościowych związanych ze sprzątaniem miasta. Miasto Gniezno, jako gospodarz spotkania ukazało całą serię działań skierowanych do zwiększenia świadomości mieszkańców z dziedziny ekologii. były to między innymi akcje „Godzina dla Ziemi", Wielkie Wiosenne Sprzątanie Miasta Gniezna, „Zakupy z własną torbą", I Gnieźnieńskie Dni Recyklingu, akcja „Lansuj beż, bo modny jest", „Oszczędzaj energię - oszczędność na co dzień", Rajd Rowerowy z okazji Europejskiego Tygodnia Zrównoważonego Rozwoju oraz Europejskiego Dnia bez Samochodu czy odbudowa zieleni w miejscu upamiętniającym wizytę Ojca Świętego Jana Pawła II w Gnieźnie lub Sprzątanie Świata 2008 - Ziemia w Twoich Rękach. Do prelegentów dołączył także przedstawiciel Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska Andrzej Muter oraz Bartosz Szeszko z Departamentu Infrastruktury i Środowiska z Ministerstwa Środowiska, których obecność przyczyni się do jeszcze wnikliwszego i bardziej fachowego spojrzenia na tematy poruszane podczas tej konferencji.
    Uczestnicy spotkania byli niezwykle zadowoleni z wymiany doświadczeń w tak ważnych sprawach i wyrazili nadzieję, iż konferencja ta stanie się początkiem, wspólnych i ciekawych przedsięwzięć w ramach ochrony środowiska oraz przyczyni się do zwiększenia świadomości społecznej na temat konieczności wspólnej troski o naszą planetę.

    Miasto Gniezno słynie już w Polsce ze swojej aktywności w dziedzinie pozyskiwania środków finansowych na realizację projektów naukowych, kulturalnych i sportowych z programu Komisji Europejskiej Town Twinning oraz ze swojej otwartości i zażyłej współpracy z miastami partnerskimi. Dlatego pracownicy Urzędu Miejskiego poproszeni zostali o podzielenie się swoimi doświadczeniami z innymi podmiotami.
    7 lipca 2009 w Szczecinie odbyła się konferencja zorganizowana przez Punkt Kontaktowy Komisji Europejskiej w Polsce Programu „Europa dla obywateli”. Podczas konferencji Daria Kulecka z Miejskiego Centrum Innowacji i Promocji Urzędu Miejskiego w Gnieźnie zaprezentowała wybrane projekty, które zostały zrealizowane w ostatnim czasie w Gnieźnie, a także opowiedziała o projekcie „Zdrowy Europejczyk”, który jeśli przejdzie pozytywną ocenę Komisji europejskiej zostanie zrealizowany w 2010 roku podczas Dni Gniezna.
    Już drugi rok z rzędu Pierwsza Stolica Polski znalazła się w „Katalogu Dobrych Praktyk” będącym zbiorem najciekawszych projektów zrealizowanych w ramach unijnego Programu Europa dla Obywateli.
    Katalog został wydany, aby ukazać najlepsze projekty, które mogą być dla polskich samorządów i innych podmiotów przykładem, jak właściwie i sprawnie realizować przedsięwzięcia z unijnych funduszy. Projekty dotyczą trzech obszarów: współpraca mieszkańców miast partnerskich, działalność obywatelska organizacji pozarządowych, a także pamięć o ofiarach reżimu nazistowskiego i stalinowskiego.
    Gnieźnieński projekt zamieszczony w katalogu to zrealizowane w marcu 2009 roku spotkanie o nazwie „Współpraca dla środowiska”. Wzięły w nim udział delegacje  naszych miast partnerskich: Falkenberg, Anagni, Speyer, Radviliskis, Humań i Esztergom. Kwota dofinansowania, jakie Miasto Gniezno otrzymało na to zadanie z Komisji Europejskiej to: 6.030,66 €.

    Aż sześć miast partnerskich odwiedziło Pierwszą Stolicę Polski, aby wspólnie dyskutować o problemach promocji zdrowia w swoich regionach. Oprócz cennej wymiany doświadczeń, spotkanie to dostarczyło jego uczestnikom wiele niezapomnianych wrażeń z pobytu w Gnieźnie, a naszym mieszkańcom możliwość zapoznania się ze sposobami, w jaki nasi europejscy przyjaciele rozwiązują problemy związane z troską o dobre samopoczucie swoich obywateli.
    Przypomnijmy, iż zaproszenie delegacji z: włoskiego Anagni, węgierskiego Esztergomu, litewskich Radviliskis, niemieckiego Speyer, ukraińskiego Umania oraz holenderskiego Veendam nie byłoby możliwe, gdyby nie fundusze pozyskane przez Miasto Gniezno z Komisji Europejskiej w ramach programu Town Twinning. Dzięki nim, między 6 a 9 maja 2010 roku, nasi goście mogli wziąć udział w wielu atrakcjach, jakie przygotowała dla nich Pierwsza Stolica Polski.
    Z pewnością niezapomnianym doświadczeniem był dla wszystkich udział w grze ulicznej „Przełamujemy bariery mentalne”. Wspólna zabawa polegała tu na tym, aby pełnosprawne osoby, zrealizowały określone zadania, poruszając się po Gnieźnie na wózkach inwalidzkich. Ukazało im to, z jakimi trudnościami borykać się muszą osoby na co dzień korzystające z takich urządzeń. Dowiedzieli się też, iż niełatwo jest być zmuszonym prosić kogoś co chwilę o pomoc, w dotarciu do określonego miejsca. Wrażenia uczestników gry ulicznej zostały zebrane w specjalnych ankietach. Ich podsumowaniem zajęła się Dyrektor Wydziału Usług Społecznych UM Renata Góralczyk – Zielonka przedstawiając wyniki swoich prac na specjalnej konferencji naukowej.
    To właśnie ta konferencja była jednym z najważniejszych punktów całego spotkania w Gnieźnie. Wszystkich jej uczestników serdecznie powitał Prezydent Jacek Kowalski, który życzył owocnych obrad, z korzyścią dla mieszkańców. Następnie, goście z naszych Miasta Partnerskich zaprezentowali zagadnienia związane z problematyką zdrowia i jego promocji w swoich gminach. Zaproszeni na tą konferencję gnieźnianie dowiedzieli się więc, jak w Esztergom skonstruowano niezwykle rozwinięty program szczepień oraz dlaczego w Speyer tak dba się o kondycję fizyczną osób starszych. Umań zaprezentował możliwości swojej bazy szpitalnej, a Veendam przedstawił lecznicze właściwości wydobywanego tam „białego złota”. Radviliskis omawiało przyczyny i możliwości przeciwdziałania zjawisku ujemnego przyrostu naturalnego, a Anagni poświęciło swoją prezentację kwestii organizacji kompleksowej opieki zdrowotnej w swojej gminie. Także Gniezno zaprezentowało się z dobrej strony, dzięki świetnym referatom Iwony Malinger oraz Joanny Lipskiej z Powiatowej Stacji Sanitarno – Epidemiologicznej.
    Oczywiście nasi goście mieli czas także na inne, mniej naukowe aktywności. Uświetnili oni swoją obecnością Dni Gniezna, zwiedzili zbytki miasta oraz Szkołę Podstawową Nr 5, skorzystali z oferty kręgielni oraz wzięli udział w pikniku na Wigwamie. Wszystko to spowodowało, iż pobyt w Pierwszej Stolicy Polski nie tylko przyniesie wymierne owoce, w postaci wiedzy i nowych doświadczeń, ale także będzie cennym i pięknym wspomnieniem.