TRĄBA, MIKOŁAJ - ur. ok. 1358 prawdopodobnie w Sandomierzu, był naturalnym synem Jakuba, scholastyka kolegiaty sandomierskiej i Elżbiety, która wyszła za Wilhelma, pochodzącego z nobilitowanej rodziny mieszczańskiej, pieczętującej się herbem Trąby. Tegoż herbu używał potem Mikołaj. Początki jego kariery wiążą się z dworem Władysława Jagiełły. Jako domownik króla przebywał w 1387 na Litwie, w tymże roku posłował od króla do papieża ale w Wiedniu został uwięziony przez Habsburgów. Następnie był notariuszem królewskim. W 1390 bawił w Rzymie, gdzie uzyskał dyspensę od "wadliwego" urodzenia. Przed 1400 otrzymał liczne kanonie. W l. 1391-1403 przebywał stale przy królu, towarzyszył mu także w licznych podróżach.  Jako notariusz spisał dokument fundacyjny Uniwersytetu Krakowskiego. W tymże roku otrzymał prepozyturę u Św. Floriana w Krakowie, był też promotorem i wicekanclerzem uniw. Król nadał mu wieś Goizków. Przed 1407 został kanonikiem gnieźnieńskim. W 1403 otrzymał podkanclerstwo koronne, a ponieważ kanclerz Zaklika odsunął się od pracy w kancelarii, Mikołaj był jej właściwym i jedynym kier. Jako podkanclerzy rozwijał ożywioną działalność polityczną, głównie w zakresie spraw krzyżackich. W 1404 wraz z innymi dostojnikami uczestniczył w zjeździe w Raciążu. Był jednym ze zwolenników ostatecznej rozprawy z Zakonem.
    W 1409 zasiadał w gronie najbliższych doradców króla i uczestniczył w najtajniejszych naradach Jagiełły z Witoldem, kierował też akcją dyplomatyczną poprzedzającą wybuch wojny. Brał udział w naradzie wojennej przed bitwą grunwaldzką, na którą własnym kosztem wystawił chorągiew wojska. W czasie całej kampanii przebywał przy królu. W 1411 otrzymał arcybiskupstwo halickie, w tymże roku z protekcji królewskiej kapituła gnieźnieńska wybrała go abpem gnieźnieńskim. Papieską bullę nominacyjną otrzymał 30 IV 1412, a uroczysty ingres odbył 7 IX 1412. W tymże roku złożył podkanclerstwo. Zajął się sprawami diecezji, głównie uporządkowaniem administracji dóbr. W Gnieźnie przebywał przeważnie tylko w czasie kapituł generalnych. Wtedy załatwiał najważniejsze sprawy diecezji. W 1420 na synodzie diecezjalnym w Wieluniu i Kaliszu zrealizowano przygotowaną od dawna (Już w 1414) kodyfikację prawa partykularnego - tzw. Statuty Trąby. Zastąpiły one wszystkie dawniejsze ustawy Prowincjonalne, wprowadziły porządek do istniejącego ustawodawstwa. Szczególną opieką otaczał T. mansjonarzy gnieźnieńskich. Powiększył ich liczbę, ufundował i uposażył kaplicę mansjonarzy w katedrze gnieźnieńskiej. Równocześnie lako najwyższy dostojnik Kościoła i zaufany doradca króla brał nadal czynny udział w polityce. W 1413 był na zjeździe w Horodle. W 1414 uczestniczył w zjazdach Jagiełły i Witolda z wielkim mistrzem w Grabowie i Płońsku. Popierał nałożenie na kler kontrybucji na szykującą się nową wojnę z Zakonem i wystawił na nią własną chorągiew. W końcu 1414 udał się na sobór do Konstancji, gdzie rozwijał ożywioną działalność na polu politycznym i kościelnym. Towarzyszył Zygmuntowi Luksemburskiemu w podróży do Francji i Aragonii i w imieniu króla podpisał w St. Denis przedłużenie rozejmu z Zakonem. Wrócił do kraju w 1418. Z soboru przywiózł godność prymasa. W następnym roku na zjeździe w Jedlni został przez swych przeciwników politycznych oskarżony o złe prowadzenie spraw poi. na soborze, oczyścił się jednak z zarzutów i nadal pozostał zaufanym doradcą króla. Brał udział w większości wydarzeń politycznych najbliższych lat. Na początku 1420 przewodniczył poi. delegacji we Wrocławiu, gdzie król Zygmunt miał wydać wyrok w sporach Polski z Zakonem. W 1422 z polecenia króla udał się na zjazd panów poi. z panami węgierskimi do Kieżmarku. W czasie tego zjazdu 4 XII 1422 zmarł. Pochowany został w katedrze gnieźnieńskiej.
    Tekst: Wielkopolski Słownik Biograficzny, PWN, 1981, Jadwiga Krzyżaniakowa.

Urząd Miejski w Gnieźnie

Realizacja: IDcom-web.pl

Zdjęcia: Jerzy Andrzejewski oraz Archiwum UM