PAWLAK, JÓZEF - prof. PWSM. Urodził się 26 X 1984 w Gnieźnie jako syn robotnika Stanisława oraz Barbary z Gronów, brat Stanisława. Studia muzyczne odbywał w latach 1905-07 u J. Gorzelniaskiego w Gnieźnie, a w latach 1908-10 u W. Gieburowskiego w Poznaniu oraz w latach 1910-11 i 1922-23 w Berlinie (m. in. u J. Kromolickiego). Prace zawodową rozpoczął w 1913 w Grodzisku Wlkp. jako organista i dyrygent chóru kościelnego. W 1920 przeniósł się do Ostrowa Wlkp. W 1923 powołany został do Poznania na stanowisko organisty katedralnego. Równocześnie w latach 1924-28 grał na altówce w orkiestrze Opery Poznańskiej. Od 1927 uczył gry na organach w Państwowym Konserwatorium Muzycznym w Poznaniu, a w latach 1933-39 również w Konserwatorium Miejskim w Bydgoszczy.
    W 1926 założył wraz z S. Siedlewskim miesięcznik "Muzyka Kościelna", do którego napisał szereg artykułów. Był także prezesem Związku Organistów i działał w Związku Chórów Kościelnych. W czasie okupacji, w latach 1940-45 był więziony w obozach koncentracyjnych w Dachau i Gusen. Po wyzwoleniu wrócił do Poznania i od września 1945 prowadził klasę organów w PWSM. Wykształcił wielu znanych organistów-wirtuozów (m. in. R. Sroczyńskiego, S. Sibilskiego).
    W latach 1961-65 był dziekanem Wydziału Wokalnego tejże uczelni. Jednocześnie od 1945 był organistą farnym i katedralnym oraz rzeczoznawcą do spraw organowych przy kurii metropolitalnej. W 1965 przeszedł na emeryturę. Żonaty dwukrotnie, od 1921 z Heleną z Michałowskich (1898-1964) i od 1965 z Marią Ireną z Michałowskich; ma synów Aleksandra - muzykologa (ur. 1925), i Andrzeja (ur. 1932). Działalność koncertową rozpoczął w 1925. Występował z recitalami organowymi w różnych miastach Polski, m. in. w Oliwie, Wrocławiu, Kamieniu Pomorskim, Bydgoszczy, Szczecinie oraz w Polskim Radio. Był świetnym interpretatorem muzyki romantycznej i współczesnej (m. in. M. Rogera, O. Messiaena, L. Vierne'a, Ch. Widora). Gra jego odznaczała się bogatą kolorystyką w rejestracji, subtelnym frazowaniem i doskonałą techniką.
    Tekst: Wielkopolski Słownik Biograficzny, PWN, 1981, Danuta Pawlak.

Urząd Miejski w Gnieźnie

Realizacja: IDcom-web.pl

Zdjęcia: Jerzy Andrzejewski oraz Archiwum UM