DINDER, JULIS - ur. 9 III w Reszlu na Warmii w rodzinie niemieckiego krawca. Nauki teologiczne pobierał w Lycaeum Hosianum w Braniewie. Po uzyskaniu święceń kapłańskich w 1856 objął wikariat w Biskupcu i probostwo w Gryźlinach k. Olsztyna. Pracując głównie wśród ludności polskiej, nauczył się w pewnym stopniu języka polskiego.
    W 1868 objął probostwo w Królewcu. Wkrótce też powołany został na dziekana dekanatu sambijskiego i honorowego kanonika warmińskiego. 27 II 1886 niespodziewanie otrzymał godność abpa gnieźnieńskiego i poznańskiego. Jedyny duchowny pochodzenia niemieckiego na tym stanowisku, zawdzięczał je przede wszystkim ówczesnemu kanclerzowi Rzeszy Bismarckowi, który przeciwstawił się zdecydowanie obsadzeniu stolicy arcybiskupiej duchownym polskim.
    Z drugiej strony papież Leon XIII, dążąc do porozumienia z Niemcami, przyjął postawę ustępliwą. W zamysłach władz niemieckiej abp miał z nimi współdziałać w dziele germanizacji. Dinder próbował znaleźć złoty środek między nadziejami rządu, a postawą wiernych i większości kleru, w rezultacie jego działalność cechował brak konsekwencji. Na stanowisko swego zastępcy powołał bpa sufragana J. Cybichowskiego, a księży J. Korytkowskiego i E. Likowskiego na wikariuszy generalnych w Gnieźnie i Poznaniu.
    Zabiegał również usilnie o usunięcie skutków Kulturkampfu, np. doprowadził do ponownego otwarcia obu konsystorzy oraz przejęcia majątku i archiwum obu archidiecezji z rąk komisarza rządowego. Z drugiej jednak strony wprowadził kilku duchownych niemieckich do kapituł poznańskiej i gnieźnieńskiej, a w 1887 przystał na usunięcie języka polskiego z lekcji religii we wszystkich klasach gimnazjalnych. Zmarł 30 V 1890 w Poznaniu.
    Tekst: Wielkopolski Słownik Biograficzny, PWN, 1981, Lech Trzeciakowski.

Urząd Miejski w Gnieźnie

Realizacja: IDcom-web.pl

Zdjęcia: Jerzy Andrzejewski oraz Archiwum UM