CYBICHOWSKI, JÓZEF - ur. 26 III w Objezierzu, k. Obornik w rodzinie nauczyciela Stanisława i Konstancji z Szymańskich. Nauki początkowo pobierał w szkole u ojca, a w latach 1838-47 w gimnazjum Marii Magdaleny w Poznaniu, gdzie zdał maturę. Następnie studiował teologię w Bonn i Monachium (1849-52), specjalizując się w naukach biblijnych i językach starożytnych. Święcenia kapłańskie otrzymał w 1852 w Gnieźnie, gdzie objął wikariat.
    W kwietniu 1854 został prof. nauk biblijnych i języka hebrajskiego w seminarium duchownym w Poznaniu. Od polowy 1860 do końca 1866 był proboszczem farnym w Chodzieży. Na początku 1867 został rektorem seminarium duchownego w Gnieźnie, a 27 X otrzymał sakrę bpa sufragana gnieźnieńskiego. W tym samym roku uniwersytet w Monachium nadał mu dyplom doktora honoris causa teologii. Od początku swej działalności duchownej bronił praw narodowych przed zalewem germanizmu. Podczas Kulturkampfu po uwięzieniu kardynała M. Ledóchowskiego był tajnym administratorem diecezji gnieźnieńsko - poznańskiej.
    W 1875 władze pruskie zamknęły seminarium w Gnieźnie i wytoczyły mu proces o nieprawne wykonywanie funkcji biskupich. Skazany na karę więzienia, został wydalony z Wielkiego Księstwa Poznańskiego. W połowie października powrócił do Gniezna, lecz wkrótce aresztowano go i osadzono na 9 miesięcy w więzieniu. Po zwolnieniu resztę życia spędził głównie na pracy w katedrze gnieźnieńskiej. Zmarł 6 III 1887 w Gnieźnie.
    Był wybitnym florystą - amatorem. Pozostawił po sobie ponad 100 tek zielnikowych, zawierających rośliny z Poznańskiego, Tatr, Węgier, Szwajcarii, Włoch, pd. Francji i Algieru, zbierane w trakcie częstych wyjazdów zagranicznych. Był to najbogatszy i najwartościowszy zielnik zgromadzony w Poznańskiem, którego tylko fragmenty trafiły po I wojnie światowej do Zakładu Botaniki UP. Jako zamiłowany ogrodnik, w swoim ogrodzie w Gnieźnie hodował wiele roślin z przeznaczeniem do zielnika. Pozostawił również obszerny księgozbiór, zawierający m. in. 200 cennych dzieł przyrodniczych.
    Tekst: Wielkopolski Słownik Biograficzny, PWN, 1981, Andrzej Dzięczkowski.

Urząd Miejski w Gnieźnie

Realizacja: IDcom-web.pl

Zdjęcia: Jerzy Andrzejewski oraz Archiwum UM