Radviliškis (Litwa)

radviliskisjpg [300x225]Początek kontaktów wiąże się z osobą Adama Bażeńskiego, który mieszkał w Gnieźnie od roku 1960. W 2007 inicjator współpracy z litewskim Radviliskis (czyt. Radwiliszki), spoczął na jednym z gnieźnieńskich cmentarzy. Pan Bażeński przekazał ojcowiznę - dworek w Burbiškis (Burbiszkach) miastu Radviliškis. Jedynym warunkiem było doprowadzenie zespołu dworskiego do dawnej świetności i udostępnienie go lokalnej społeczności. Według rodzinnej tradycji ród Bażeńskich, wywodzący się z Pomorza, osiadł w Burbiškis już w XVII wieku. Władali oni majątkiem od 1817 do 1941 roku. Państwo Bażeńscy po I wojnie światowej w obawie przed aresztowaniami NKWD musieli opuścić swoje włości. Pan Bażeński mógł odwiedzić majątek dopiero po upadku ZSRR. Pod koniec lat 90 - tych pojechał z wycieczką do Wilna. Kiedy jego grupa zwiedzała miasto, on wsiadł do taksówki i pojechał do Burbiškis.
„…Kiedy zobaczyłem co zostało z mojej ojcowizny łzy stanęły mi w oczach. Wszystko było spalone... W resztkach majątku mieszkali kołchoźnicy. W parku urządzono hodowlę świń” wspominał  po powrocie Bażeński. Los w 1960 r. rzucił rodzinę Bażeńskich do Grodu Lecha, w który mieszkała Bronisława Zalewska, siostra ojca. Adam Bażeński przez wiele lat pracował jako agronom, później jako agent ubezpieczeniowy.
Dom Bażeńskich na Litwie był w końcu XIX i na początki XX wieku ośrodkiem spotkań intelektualistów i artystów. Oprócz Kornela Makuszyńskiego, bywali tu także m.in. Piotr Wilejszyn, wybitny litewski działacz kulturalny Jonas Basanavicius oraz rzeźbiarz Kazimierz Ulański. Zabudowania otacza duży park o powierzchni 28 ha, który łączy się z kompleksem leśnym. Są tu aleje topolowe i kasztanowe oraz sadzawki połączone kanałami, przez które przerzucono kamienne i drewniane mostki. Park chroniony jest od 1986 roku jako pomnik przyrody.
radviliskis1jpg [300x400]Współpraca z litewskim partnerem rozwija się bardzo pomyślnie w ciągu kilku lat udało się zrealizować szereg wspólnych projektów:
- wizyta delegacji gnieźnieńskiej na Litwie w dniach 6 - 9.05.2005 r. Celem wizyty była wymiana informacji dotycząca obydwu miast, spotkanie z dyrektorami Urzędu w Radviliškis oraz udział w Święcie Kwitnących Tulipanów we dworze Burbiškis,
- Reprezentantka Parlamentu Litewskiego, dyrektor Dworu Burbiškis oraz Prezydent Jaromir Dziel wspólnie z Antanasem Čepononisem - merem Radviliškis uroczyście otworzyli Muzyczny Festiwal Kwitnących Tulipanów;
- udział mera oraz proboszcza parafii na Litwie w VI Zjeździe Gnieźnieńskim 16 - 18.09.2005r.,
- udział drużyny Radviliskis w Międzynarodowym Turnieju Koszykówki Gniezno, 01-03.07.2005;
- Vaidas Sakalauskas - szachista, aktualny drugi wicemistrz Litwy oraz 473 w rankingu światowym wzmocnił gnieźnieńską drużynę w rozgrywkach II ligi szachistów, które odbyły się w Wysowej k. Nowego Sącza w dniach od 27.08 - 04.09.2005 r;
- nawiązanie współpracy pomiędzy Litwinami a ks. Janem Kwiatkowskim - wikariuszem Parafii Farnej oraz uzgodnienie wymiany młodzieży oazowej;
- 30.03.2006 – oficjalne podpisanie w Radviliskis Umowy o Współpracy między obu miastami; rozmowy na temat współpracy między Zespołem Szkół Ponadgimnazjalnych Nr 1 oraz Szkołą Rolniczą z Seduva;
- listopad 2006 r. realizacja projektu "Kultura - dobrem wspólnym" pomiędzy Gimnazjum Nr 3 a Gimnazjum Grażyna w Radviliškis;
- realizacja projektu ekologicznego pomiędzy Gimnazjum Nr 4 w Gnieźnie a Gimnazjum w Radviliškis;
- wizyta i udział gnieźnian w Festiwalu Kwitnących Tulipanów-  wizyta w litewskich spółkach komunalnych, występy zespołu z Gniezna 6 - 09.05.2006;
radviliskis2jpg [300x430]- 21 - 25.04.2006 wizyta w Gnieźnie chóru oraz grupy oazowej z Litwy, udział w obchodach Dni Gniezna;
- udział mieszkańców z Radviliskis w projektach unijnych „Międzynarodowa Wioska Miast Partnerskich” oraz „Turniej 5 narodów”;
- rozgrywki szachowe między Klubem Szachowym LKS „Chrobry” z udziałem 7 litewskich szachistów z Radviliskis 29.09 - 1.10.2006;
- Prezydent Gniezna uhonorował Medalami Milenium Zjazdu Gnieźnieńskiego Adama Bażeńskiego oraz mera miasta Radviliskis Antanasa Čepononisa w nagrodę za urzeczywistnianie polsko - litewskiej przyjaźni. 28.10.2006;
- udział kilku przedstawicieli miasta w spotkaniu roboczym – grudzień 2006, w sprawie organizacji Zjazdu Gnieźnieńskiego
- udział młodzieży z Litwy w Międzynarodowym Turnieju Piłki Nożnej Miast Partnerskich 3 - 6.05.2007;
- „Dzień Litewski” na gnieźnieńskim Rynku – 5.05.2007 – prezentacje muzyczne i kulinarne;
- wizyta Prezydenta Miasta i grupy radnych w Radviliškis na okoliczność Festiwalu Kwitnących Tulipanów 11 - 14.05.2007
- uczestnictwo grupy Gnieźnian w obchodach święta 440-lecia miasta, 13-15.07.2007, występy zespołu muzycznego Mind-Control, wieczór poetycki
- spotkanie przedstawicieli Urzędu Miasta z Radviliskis na czele z Merem A. Cepononisem w Gnieźnie, omówienie wspólnych projektów na rok 2008; 24 - 27.10.2007;
- udział w  konferencji poświęconej wymianie doświadczeń na temat wdrażania funduszy unijnych, 16 - 17.11.2007 r;
- turniej szachowy w Radviliškis – udział klubu LKS Chrobry 11 - 13.04.2008;
- wizyta w Gnieźnie młodzieży ze Szkoły Umiejętności i Nauk Społecznych  17 - 20.05.2008
- udział młodzieży w turnieju sportowym w Radviliškis projekt Town Twinning „Young Olimpians” 30.05 - 02.06.2008
- udział  specjalistów ds. ochrony środowiska w projekcie Town Twinning konferencja „Współpraca dla środowiska”, 19 - 22. 03. 2009 r.
- udział delegacji z Gniezna w corocznym święcie w Radviliskis – „Festiwalu Kwitnących Tulipanów”, 9. 05. 2009 r.
- udział artystów z Gniezna w projekcie Town Twinning – plener malarski (realizowany w Milenium nadania nazwy kraju  - Litwa), 24 - 30. 08. 2009 r.
- udział delegacji reprezentantów środowisk związanych z ochroną zdrowia w projekcie Town Twinning zrealizowanym przez Urząd Miejski w Gnieźnie „Europejska współpraca dla zdrowia”, 6 - 10. 05. 2010 r.
- udział delegacji reprezentantów środowisk związanych z inwestycjami miejskimi w projekcie Town Twinning „Razem dla Europy” realizowanym przez Urząd Miejski w Gnieźnie, 24 - 26. 09. 2010 r.
- wizyta delegacji z Radviliskis na grobie Adama Bażeńskiego, spotkanie Mera Antanas Cepononisa i pozostałych członków delegacji z Prezydentem Jackiem Kowalskim, 13 - 15. 10. 2010 r. 
- 7-8 maja 2011: udział delegacji Władz Miasta Gniezna w Festiwalu Kwitnących Tulipanów w Radviliskis
- 6-9 maja 2011: wizyta grupy z Radviliskis w Gnieźnie i udział w części drugiej projektu Town Twinning: „Kultura i Turystyka”. Stoisko promocyjne, udział w konferencji oraz spotkanie na temat współpracy kulturalnej.
- udział delegacji Władz Miasta Radviliskis oraz pracowników oświaty w konferencji Town Twinning „Edukacja – wspólna sprawa”, między 22 a 25 września 2011.
- udział przedstawicieli miasta Radviliskis w projekcie unijnym „Aktywny senior”, 7-11.06.2012;
- udział grupy gnieźnian w obchodach 445 –lecia miasta Radviliskis (Festiwal Miasta Radviliskis), 16-19.08.2012;
- wygrana Gnieźnianina Rafała Wichniewicza w konkursie fotograficznym zorganizowanym przez bibliotekę w Radviliskis „Lubię czytać książki właśnie tutaj”, 22.10.2012;
- wizyta delegacji z przedszkola nr 14 w Gnieźnie  w przedszkolu „Gwiazdeczka” w Radviliskis, 6.03.2013;
- udział grupy szachistów z Radviliskis w 43. Międzynarodowym Turnieju Szachowym w Gnieźnie o Puchar Prezydenta Miasta Gniezna, 5.05.2013;
- udział delegacji gnieźnieńskiej w corocznych obchodach Festiwalu Kwitnących Tulipanów w dworze Burbiskis, w programie występy zespołu muzycznego, promocja kuchni regionalnej, 9-12.05.2013;
- udział delegacji z Gniezna w Festiwalu Kwitnących Tulipanów w dworze Burbiskis, w programie występy zespołu Fun Art oraz promocja kuchni regionalnej i miasta Gniezna na stoisku promocyjnym, 8-11.05.2014;
- 07-10.05.2015 udział władz Miasta w Festwalu Kwitnących Tulipanów Radviliskis 2015

O mieście: 

radviliskis3jpg [300x400]Miasto Radviliskis liczy około 20 tys. mieszkańców, położone jest w centralnej części Litwy, nieco na północy tego kraju i jest siedzibą gminy w obwodzie szawelskim. Miasto w XVI w. założył wojewoda wileński Krzysztof Radziwiłł. W roku 1613 pojawiło się na mapie Wielkiego Księstwa Litewskiego. W 1619 r. najpierw kościół a później także dom luteranów ewangelickich został zbudowany w Radviliskis. Do 1795 pozostawało w granicach województwa trockiego Rzeczypospolitej a od  1918 r. w granicach niepodległej Litwy. Aż do połowy XX wieku było siedzibą parafii ewangelicko-reformowanej w ramach Jednoty wileńskiej.
Jan III Sobieski w 1687 roku nadał miastu prawa miejskie. Miasto było wielokrotnie niszczone przez najazdy Szwedów i ucierpiało  w wyniku dżumy w latach 1708-1710. Początki dynamicznego rozwoju miasta związane są z powstaniem w 1870 roku kolei żelaznej która przecina miasto. Wtedy też większą część mieszkańców miasta stanowili pracownicy kolei. Miasto stanowi po dziś dzień ważny punkt na trasach komunikacyjnych nie tylko Litwy, ale także krajów bałtyckich. W całym powiecie mieszka około 52 tys. mieszkańców i zajmuje on powierzchnię 163,5 km2. Miasto słynne jest z produkcji napoi, przetwórstwa drzewnego, produkcji mebli i przemysłu maszynowego. Jednak uprawa ziemi bogatej w składniki odżywcze jest główną dziedziną wzrostu i rozwoju regionu. W mieście i na jego obrzeżach znajduje się wiele restauracji, małych hoteli i supermarketów. Dumą regionu jest jednak  rezerwat Daugyvene  Museum Reserve of History of Culture.

Warto zobaczyć:

- dumę całego regionu: Muzeum i Rezerwat Historii Kultury w Daugyvene – prezentujące architektoniczne, archeologiczne i mitologiczne pomniki regionu, sztukę ludową, historię życia mieszkańców, historię miast i wsi;
- ekspozycję historyczną we dworach w miejscowościach Burbiskis, Raudondvaris i Baisogala
- muzeum etnograficzne w Kleboniskis (drewniane chaty, obraz życia mieszkańców sprzed kilku wieków)
- Górę Krzyży, zwaną górą modłów, zamkową – pomnika walki z XIV wieku.

Władze miasta:
Mer Regionu Radviliskis
Pan Antanas Cepononis
Ausros square 10
LT-82123 Radviliskis
Litwa
Tel. 00370 422 69 001, lub 69 003
Fax. 00370 422 69 000
Email: informacija@radviliskis.lt
 www.radviliskis.lt

Urząd Miejski w Gnieźnie

Realizacja: IDcom-web.pl

Zdjęcia: Jerzy Andrzejewski oraz Archiwum UM