Humań (Ukraina)

humanjpg [300x217]2 maja 2005 r. umowę o współpracy z ukraińskim Humaniem podpisali w Gnieźnie prezydent Jaromir Dziel oraz zastępca Mera Miasta Humań Galina Mykytiwna Prudnikowa. Umowa przewiduje m.in. rozpowszechnianie wiedzy o obu miastach, wymianę kulturalną, oświatową oraz sportową.
W ramach współpracy podjętych zostało już sporo inicjatyw:
- udział czteroosobowej delegacji Humania w obchodach Dni Gniezna 2005, zapoznanie się z miastem, jego historią oraz warunkami ekonomicznymi oraz podpisanie umowy o współpracy; 
- przyjazd grupy folklorystycznej z Humania, która wystąpiła przed gnieźnieńską publicznością na Gnieźnieńskim Rynku w ramach Międzynarodowych Spotkań Folklorystycznych w dniu 9.09.2005;
- nawiązanie kontaktów pomiędzy środowiskiem akademickim Gniezna i Humańskim Uniwersytetem Pedagogicznym. Prezydent Miasta zainicjował spotkanie pomiędzy przedstawicielami Kolegium Europejskiego, Państwową Wyższą Szkołą Zawodową w Gnieźnie oraz profesorem i studentami z Humania;
- podczas wizyty we wrześniu 2005 r. Urząd Miejski zainicjował rozmowy na temat uczestnictwa miast: Humań i Gniezno w programie RITA, mającym na celu poprawę stosunków dobrosąsiedzkich oraz promowanie samorządności w państwach kandydujących do członkostwa w Unii Europejskiej (gimnazjum Nr 1 w Gnieźnie, gimnazja humańskie). Program jest przedsięwzięciem Polsko-Amerykańskiej Fundacji Wolności i realizowany przez Fundację Edukacja dla Demokracji;
- spotkanie z Radnymi Rady Miasta Gniezna w celu zapoznania gości z Ukrainy z obowiązującym w Rzeczpospolitej Polskiej porządku prawnym, dot. podziału terytorialnego kraju oraz roli samorządów lokalnych w ogólnej strukturze władzy, jak również szeroko rozumiana „promocji samorządności”;
- wizyta w Gnieźnie 8 – osobowej delegacji z Humania składającej się z  pracowników naukowych i studentów Uniwersytetu Pedagogicznego w Humaniu, udział delegacji w VI Zjeździe Gnieźnieńskim „Europa Dialogu” oraz Pierwszym Akademickim Forum Młodzieży zorganizowanym przez CEG; spotkania robocze władz miejskich Gniezna z Sekretarzem Komitetu Wykonawczego Rady Miejskiej Humania, dot. płaszczyzn wzajemnej współpracy (współpraca kulturalna np. wizyta zespołu folklorystycznego w Gnieźnie i jego uczestnictwo w przedsięwzięciu „Gniezno – Miastem Dialogu”, wymiana stypendialna młodzieży, uczestnictwo w imprezach sportowych przedstawicieli obydwu ośrodków). 15. 09. 2005 spotkanie prezydenta z Sekretarzem- Wołodymirem Żaworonkowem w Urzędzie Miejskim. Sekretarz był przede wszystkim zainteresowany reformą  samorządową i jej efektami w Polsce 13 - 18.09.2005;
human1jpg [300x225]- w dniach 30.09 - 4.10.2005 wizyta w Humaniu -  podpisanie umowy o współpracę między Collegium Europejskim w Gnieźnie i Humańskim Uniwersytetem Pedagogicznym im. Tyczyny, udział w obchodach święta miasta, spotkania z polonią, rozmowy na temat kierunków i form dalszej współpracy;
- w gnieźnieńskim szpitalu praktykują lekarze z Humania 15 - 28.03.2006;
- udział Humania w projekcie „Międzynarodowa Wioska Miast Partnerskich” 27.04 - 01.05.2006; promocja własnego miasta i regionu na samodzielnie zaaranżowanym stoisku;
- wizyta w Humaniu delegacji z Gimnazjum Nr 1, podpisanie umowy o wymianie młodzieży między szkołą z Gniezna i Humania obejmującą projekty na lata 2006 – 2010; 11-14.09.2006;
- pobyt w Gnieźnie grupy studentów Uniwersytetu Pedagogicznego im. Tyczyny z Humania oraz Uniwersytetu Pedagogicznego im. M.P. Dragomanowi w Kijowie  spotkania i wspólne warsztaty ze studentami gnieźnieńskiego CEG, 3 - 12.09.2006;
- udział sportowców z Humania w Międzynarodowym turnieju Piłki Nożnej Miast Partnerskich, 3 - 06.05.2007;
- realizacja projektu współfinansowanego ze środków Ministerstwa Spraw Zagranicznych „Gniezno – Humań: polsko – ukraińskie kadry dla Europy”; uczestnikami projektu byli studenci z Gniezna i Humania, w jego trakcie odbyło się wiele wykładów, warsztatów, konferencji i spotkań naukowych, studenci uczestniczyli także w wyjazdach studyjnych do Polski i na Ukrainę, czas realizacji: 9 - 12. 2007 r;
- wizyta przedstawicieli oświaty w Humaniu – udział w konferencji poświeconej problemom oświaty w obu krajach 22-25.05.2008;
- Międzynarodowa Konferencja naukowa w Gnieźnie z udziałem przedstawicieli z Humania w Kolegium Europejskim „Polska i Ukraina – od przeszłości do przyszłości” 28 - 29. 05. 2008;
- wizyta w Humaniu mieszkańców Gniezna – udział w obchodach Święta Miasta 2 - 7.10.2008
- XI festiwal Nauki i Sztuki (spotkania z Ukrainą) zorganizowany przez Kolegium Europejskie w Gnieźnie 15 - 17. 10. 2008;
- udział  specjalistów ds. ochrony środowiska w projekcie Town Twinning konferencja „Współpraca dla środowiska”, 19 -  22. 03. 2009
- przekazanie ponad 2 tysięcy książek dla Ośrodka Oświaty i Kultury Polskiej przy Uniwersytecie im. Pawła Tyczyny w Humaniu (książki dostarczyła młodzież szkół z terenu miasta Gniezna i mieszkańcy), 16. 10. 2009 r.
- wizyta w Gnieźnie delegacji oświatowej z Humania – spotkania w szkołach, wymiana doświadczeń, 12 - 16. 10. 2009 r.
- udział delegacji reprezentantów środowisk związanych z ochroną zdrowia w projekcie Town Twinning zrealizowanym przez Urząd Miejski w Gnieźnie „Europejska współpraca dla zdrowia”, 6 - 10. 05. 2010 r.
- udział delegacji reprezentantów środowisk związanych z inwestycjami miejskimi w projekcie Town Twinning „Razem dla Europy” realizowanym przez Urząd Miejski w Gnieźnie, 24 - 26. 09. 2010 r.
- 6-9 maja 2011: wizyta grupy z Humania w Gnieźnie i udział w części drugiej projektu Town Twinning: „Kultura i Turystyka”. Stoisko promocyjne, udział w konferencji oraz spotkanie na temat współpracy kulturalnej.
- udział delegacji Władz Miasta Humań oraz pracowników oświaty w konferencji Town Twinning „Edukacja – wspólna sprawa”, między 22 a 25 września 2011.
- wizyta w Gnieźnie przedstawicieli straży pożarnej z Humania, wizyta przed Euro 2012, wymiana doświadczeń w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa podczas imprez masowych, 3-6.05.2012;
- wizyta w Humaniu delegacji gnieźnieńskiej na okoliczność Dni Miasta Humania, 4-7.10.2012;
- wizyta w Gnieźnie delegacji władz miasta Humań i udział w uroczystościach dziękczynnych związanych z kanonizacją Papieża Jana Pawła II, 3-5.05.2014; 

O mieście:

human2jpg [300x225]Humań jest jednym z najbardziej atrakcyjnych miast Ukrainy. Położony jest w centralnej części kraju, w obwodzie Czerkawskim, 180 km od Kijowa, przy autostradzie z Kijowa do Odessy. Jest siedzibą władz administracyjnych rejonu (powiatu), jednego z 20 regionów rolniczo – przemysłowych obwodu Czerkawskiego (głównego producenta, buraków cukrowych i nawozów azotowych).
Miasto ma swoją burzliwą historię. W XIII wieku opanowane zostało przez mongolskich tatarów a w wieku XIV podobnie jak większa część Ukrainy stało się częścią Wielkiego Księstwa Litewskiego. Pod koniec wieku XVI Humań został włączony do Polski.
Nazwa Humań pochodzi prawdopodobnie od rzeki Uma o której wzmianka pojawia się w kronice Z 1497 roku. Pierwsza wzmianka o Humaniu jako o mieście pojawia się w 1616 roku. Humań zalicza się  do tej nielicznej grupy miast na terytorium Ukrainy, które otrzymało prawo magdeburskie (1760).
Miasto było własnością polskich rodów magnackich – Kalinowskich a potem Potockich. Jako zamożne, handlowe miasto było często napadane przez Kozaków i Tatarów. Zdobył go i rządził przez jakiś czas m.in. Bohun. Miasto zasłynęło też w historii „rzezią humańską” z 1768r. gdy inspirowane przez Rosję watahy wymordowały okoliczną szlachtę i prawie całą ludność miasta. Podczas Wielkiej Wojny Patriotycznej (1941 – 1945) miasto zostało poważnie zniszczone. Humań liczy około 90 tys. mieszkańców. Rokrocznie obchodzone są dni Święta Miasta – w pierwszą sobotę października. Ma bogatą historię, szczyci się wielonarodową i kulturową tradycją, związaną z Polakami i Polską, z kulturą żydowska, ormiańską i innymi.
Dzisiejszy Humań jest miastem o dużej regionalnej roli jako ośrodek przemysłowy, rolniczy, naukowy, edukacyjny, społeczny, kulturalny, administracyjny i turystyczny. W strukturze zatrudnienia ludności największą część zajmuje przemysł (44,5%), transport i komunikacja (7,8%) oraz konstrukcje (5,2%). Wiodącą dziedziną jest przemysł przetwórstwa płodów rolnych i produkcji artykułów spożywczych. Oprócz tego - wśród 21 przedsiębiorstw przemysłowych – funkcjonują przedsiębiorstwa przemysłu maszynowego, lekkiego i medycznego. Na terenie miasta działa 450 małych przedsiębiorstw i spółdzielni, 4 firmy transportowe, 6 firm konstrukcyjnych oraz ponad 370 przedsiębiorstw handlowych. W strukturze zatrudnienia dominuje przemysł (44,5%) transport i łączność (7,8%) i budownictwo (5,2%).Główne przedsiębiorstwo miasta to mleczarnia. Podobnie, jak cały obwód Czerkawski, tak i miasto i rejon Humania zainteresowany jest napływem inwestycji zagranicznych (przemysł przetwórstwa i produkcji artykułów rolno – spożywczych, usługi, w tym turystyczne, budownictwo).
Jest dość aktywnym rejonem we współpracy międzynarodowej rozwija kontakty z miastami bliźniaczymi we Francji (Romilly sur Seine), USA (Davis)  i W. Brytanii (Milford Haven).
Oprócz tego ma ono bliskie kontakty z jednym z odłamów Judaizmu – Chasydyzmem. Do Humania corocznie przyjeżdża wiele grup pielgrzymów z ponad 20 krajów świata. Przyjeżdżają do miasta aby oddać hołd Tzadik Najman of Bratislav którego grób znajduje się w mieście. Z okazji rozpoczęcia Nowego Roku żydowskiego we wrześniu liczne grupy odwiedzających przyjeżdżają do miasta (około 6 tys. ludzi).

Warto zobaczyć:

- Humań jest atrakcyjnym ośrodkiem turystycznym głównie za sprawą parku dendrologicznego i krajobrazowego „Zofiówka” (Sofijivka) założonego przez hrabiego Stanisława Potockiego w roku 1796 w darze dla swojej żony greczynki Zofii.
- park zajmuje 150 ha, zaprojektowany został przez belgijskiego architekta L.Metcela i uznawany był za jeden z najpiękniejszych parków Europy.
- około 20% wszystkich zabytków Regionu Czerkawskiego jest ulokowanych w mieście. Niemalże na każdej ulicy znajduje się jakiś obiekt, który ma swoją historię. Oprócz parku zobaczyć warto również:
- Bibliotekę Miejską (były Hotel Europejski)
- College o profilu Agrotechnicznym (arcydzieło autorstwa architekta Vladyslava horodelskiego)
- Gimnazjum Miejskie – jeden z najpiękniejszych budynków miasta
- Muzeum Historii Lokalnej Humania
- Budynek Uniwersytetu Pedagogicznego Tyczyna (jeden z najbardziej reprezentatywnych budynków w centrum miasta)
- Rynek miasta, zbudowany w  1780 w chwili obecnej nie ma swego pierwotnego wyglądu, został przebudowany w 1838 roku
- Klasztor o.o. Bazylianów zabytek architektury z XVIII wieku, jest najstarszym obiektem zachowanym w stanie pierwotnym do chwili obecnej. Klasztor został założony przez hrabiego Potockiego w 1764 roku jako katolicka szkoła dla Mnichów
- Katedra Św. Mikołaja.

Kontakt do Urzędu Miasta:
p. o. Mera miasta
Pan Oleksandr Tsebriy
Lenin square, 1
20300 Uman,
Chercassy region
Ukraine
tel: (04744) 3-32-34
fax: (04744) 3-30-63
e-mail: uch@mediat.com.ua

Urząd Miejski w Gnieźnie

Realizacja: IDcom-web.pl

Zdjęcia: Jerzy Andrzejewski oraz Archiwum UM